در این پژوهش، ابتدا سرمایه فکری شرکتهای پدیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران به سه روش مختلف محاسبه شده است. سپس تاثیر هر کدام از ارزش های محاسبه شده را بر ارزش افزوده اقتصادی (EVA) و نسبت قیمت هر سهم به درآمد هر سهم(P/E) بررسی شد. روش مد نظر جهت اندازه گیری سرمایه فکری: مدل ارزش ناملموس محاسبه شده (CVI)، مدل متعارف (IC) و مدل ضریب ارزش افزوده فکری – پولیک (AVIC) می باشد. نمونه شامل 111 شرکت برای یک دوره 6 ساله، طی سالهای 1386-1391 به روش رگرسیون پانل دیتا از طریق صفحه گسترده EXCEL و نرم افزار SPSS و Eviews8 مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول پژوهش حاکی از رابطه معنا دار و مثبت IC با ارزش افزوده اقتصادی بود. ولی رابطه IC و قیمت به درآمد هر سهم رد شد. فرضیه دوم، فقط در رابطه با، تاثیر CVI و ارزش افزوده اقتصادی تایید شد، و پذیرش فرضیه سوم (رابطه ضریب ارزش افزوده سرمایه فکری (AVIC) و ضریب ارزش افزوده سرمایه مادی و فیزیکی با ارزش افزوده اقتصادی)، و همچنین تاثیر معنا دار و مثبتی بین ضریب ارزش افزوده سرمایه ساختاری و شاخص نسبت قیمت به سود هر سهم وجود دارد.

این مقاله به بررسی تاثیر ساختار مالکیت ضریب ارزش افزوده سرمایه فکری پرداخته است. در این پژوهش ساختار مالکیت به سه دسته مدیریتی، شرکتی و نهادی تقسیم و ارزش افزوده سرمایه فکری با استفاده از مدل پالیک محاسبه شده است. نمونه مورد بررسی شامل 81 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS و برای آزمون فرضیه ها از روش رگرسیون استفاده شد. بر اساس یافته های این پژوهش، ساختار مالکیت مدیریتی رابطه خطی معناداری با ضریب ارزش افزوده سرمایه فکری ندارد، اما مالکیت شرکتی و نهادی رابطه مثبت و معناداری با ضریب ارزش افزوده سرمایه فکری دارند. در این تحقیق با وارد کردن متغیر کنترلی اندازه شرکت، مشخص شد اندازه شرکت رابطه مثبت و معناداری با ضریب ارزش افزوده سرمایه فکری دارد.

در تحقیقات حسابداری، تلاش جدی برای بهبود فرآیند تصمیم سازی معطوف می شود. در رویکردهای مبتنی بر دانش، سرمایه فکری موضوعی محوری برای نیل به مزیت رقابتی است. زیرا مزیت رقابتی، موضوعی مهم در تصمیم گیری تلقی می شود. در اقتصاد مبتنی بر دانش، از سرمایه فکری به منظور خلق و افزایش ارزش شرکتها بهره می جویند. موفقیت مدیران بنگاه های اقتصادی، به استفاده اثربخش منابع کمیاب بستگی دارد. ارزش افزوده اقتصادی و ارزش افزوده بازار به عنوان دو عامل از عوامل تعیین کننده ارزش و عملکرد شرکتها محسوب می شوند. از این رو هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر سرمایه های فکری بر برخی از عوامل تعیین کننده ارزش و عملکرد در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سالهای 1382 تا 1386 است. برای آزمون فرضیه ها پس از پردازش اطلاعات به کمک صفحه گسترده Excel و نرم افزارSPSS ، ضریب همبستگی پیرسون محاسبه و تحلیل رگرسیون انجام شد. از تعداد 388 شرکت به روش حذف سیستماتیک، تعدادی حذف شد و در نهایت تعداد 166 شرکت باقی ماند، سپس با اعمال نمونه گیری طبقه ای کوکران، تعداد 63 شرکت به عنوان نمونه نهایی انتخاب شد. نتایج حاصل از آزمون فرضیه های تحقیق، حاکی از ارتباط معنی دار و مثبت سرمایه فکری با ارزش افزوده شرکتها است. به عبارت واضح تر، با افزایش سرمایه فکری شرکتها، ارزش افزوده اقتصادی و ارزش افزوده بازار آنها نیز افزایش می یابند. قدرت تبیین سرمایه فکری در ارزش افزوده بازار شرکتها بیشتر از ارزش افزوده اقتصادی آنها است.

دنیای کسب و کار امروز، عرصه سازمان های دانش محور است و با گسترش فناوری اطلاعات از سالهای بعد از 1990، الگوی اقتصاد جهانی تغییر اساسی کرد. در اقتصاد امروز، دانش به عنوان مهمترین سرمایه، جایگزین سرمایه مالی و فیزیکی شده است. این تحقیق به بررسی و مقایسه قدرت توضیحی اثرات ارزش افزوده اقتصادی، سود حسابداری و سرمایه فکری در تعیین ارزش شرکت ها در بورس اوراق بهادار ایران می پردازد. جامعه آماری شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشد. برای آزمون فرضیه ها و مدل ها از معیار ضریب همبستگی به همراه ضریب تعیین تعدیل شده آزمون رگرسیون استفاده گردید. نتایج نشان می دهد که سود باقیمانده محاسبه شده به روش حسابداری بهتر از روش ارزش افزوده اقتصادی، ارزش شرکت را تبیین می کند. علاوه بر این، مدل های تعیین کننده ارزش شرکت که متغییرهای سرمایه فکری به آنها افزوده شده است نسبت به مدل هایی که این متغییرها را ندارد قدرت تبیین نسبی بالاتری دارند.

هدف این مطالعه از یک طرف بررسی تاثیر سرمایه فکری بر نسبت ارزش افزوده اقتصادی به سود حسابداری و از سوی دیگر تاثیر سرمایه فکری بر نسبت ارزش افزوده بازار به سود حسابداری در بورس تهران است. سرمایه فکری شرکت های بورس اوراق بهادار تهران بر اساس مدل ارزش ناملموس محاسبه شده است. این پژوهش درخصوص 69 شرکت به روش رگرسیون پانل دیتا انجام گرفته است.نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها حاکیازآن است که سرمایه فکری تاثیر مثبت و معناداری بر نسبت ارزش افزوده اقتصادی به سود حسابداری دارد. همچنین، نتایج نشان داد که تاثیر سرمایه فکری بر نسبت ارزش افزوده بازار به سود حسابداری مثبت و معنادار است. با توجه به مقادیر ضریب تعیین بالاترشاخص ارزش افزوده اقتصادی به سود حسابداری از توان تبیین بهتری نسبت، به شاخص ارزش افزوده بازار به سود حسابداری برخوردار است.

حسابداری فرآیند منظم شناسایی، اندازه گیری وگزارشگری اطلاعات اقتصادی به منظورفراهم آوردن مبنایی جهت قضاوت آگاهانه طیف وسیعی از استفاده کنند گان می باشد. لذا در بخشی از تحقیقات حسابداری تلاش جدی معطوف به بهبود فرآیند تصمیم سازی می گردد. رشد اقتصاد جهانی با توسعه سریع فناوری ها در علوم ارتباطات، رایانه ... تغییرات اساسی داشته است. بنابراین، دستیابی به موقع به دانش و به کاربست مناسب آن در بنگاه ها به خصوص بنگاه های اقتصادی به عنوان مزیت رقابتی مطرح گردیده است. سرمایه فکری از جمله موضوعات محوری برای نیل به مزیت رقابتی با رویکرد دانش پایه می باشد. در اقتصاد مبتنی بر دانش از سرمایه فکری به منظور خلق و افزایش ارزش شرکت ها استفاده می شود و موفقیت یک شرکت به توانمندی مدیریت در به کارگیری منبع کمیاب بستگی دارد. با توجه به این که ارزش افزوده و بازده غیرعادی انباشته به عنوان معیارهای اندازه گیری عملکرد شرکت ها محسوب می شوند، بنابراین سرمایه فکری در کنار سرمایه مالی و فیزیکی دارای ارزش می باشد. این ارزش در حال حاضر در صورت های مالی منعکس نمی گردد. از این رو هدف این مقاله بررسی رابطه بین سرمایه فکری و ارزش افزوده و بازده غیرعادی انباشته شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1382 تا 1386 است. برای آزمون فرضیه ها پس از پردازش اطلاعات به کمک صفحه گسترده Excel و نرم افزار spss ضرایب پیرسون محاسبه و تحلیل رگرسیون صورت پذیرفت. از تعداد 388 شرکت پذیرفته شده به روش حذف سیستماتیک تعدادی حذف و تعداد 166 شرکت باقی ماند، سپس با اعمال نمونه گیری طبقه ای کوکران تعداد 63 شرکت به عنوان نمونه انتخاب گردید. نتایج حاصل از آزمون فرضیه های تحقیق، حاکی از ارتباط معنی دار ومثبت سرمایه فکری و ارزش افزوده شرکت ها وهمچنین ارتباط معنی دار و معکوسی بین سرمایه فکری و بازده غیرعادی انباشته شرکت ها می باشد. به عبارت واضح تر با افزایش سرمایه فکری شرکت ها، ارزش افزوده آنها نیز افزایش و بالعکس بازده غیر عادی انباشته آنها کاهش می یابند.

در اقتصاد دانش محور، از سرمایهٔ فکری به منظور ایجاد ارزش برای سازمان ها استفاده می شود. سازمان ها به دنبال ایجاد، مدیریت، گسترش، و بهره برداری بهینه از سرمایه های فکری در راستای ارزش آفرینی سازمانی و بهبود فرایند کسب وکارند. با توجه به رقابتی بودن عصر حاضر، به نظر می رسد بانک ها برای رسیدن به اهداف و انجام صحیح وظایف، بایستی عملکرد خود را بهبود بخشند تا بتوانند از رقبای خود پیشی بگیرند. یکی از عوامل مؤ ثر در عملکرد بانک ها سرمایهٔ فکری است. هدف از این پژوهش بررسی اثر سرمایهٔ فکری و ضریب ارزش افزودهٔ سرمایهٔ فکری در عملکرد بانک های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1391-1395 است. به منظور آزمون فرضیه های پژوهش از روش تحلیل رگرسیون خطی چندگانهٔ داده های پانلی استفاده شده است. یک بار اثر سرمایهٔ فکری به طور کلی و یک بار اثر اجزای سرمایهٔ فکری بررسی شد. نتایج پژوهش نشان می دهد سرمایهٔ فکری بیشتر تحت تأ ثیر سرمایهٔ انسانی است و ضریب ارزش افزودهٔ سرمایهٔ انسانی بر عملکرد بانک های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار رابطهٔ مثبت و معنادار دارد.

هدف این پژوهش مقایسه قدرت توضیحی ارزش افزوده اقتصادی و سرمایه فکری در تعیین ارزش شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است. برای این منظور، 70 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1382 تا 1389 مورد بررسی قرار گرفته است. برای اندازه گیری سرمایه فکری از مدل پالیک (2000) و برای ارزشیابی ارزش افزوده اقتصادی از مدل استوارت (1991) استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که ارزش افزوده اقتصادی قدرت توضیح دهندگی بالایی دارد. این نتایج نشان می دهد که بر خلاف اکثر جوامع، به سرمایه های مالی و فیزیکی در تعیین ارزش شرکت های بورس اوراق بهادار تهران بهای بیشتری داده می شود و نقش سرمایه فکری در تعیین ارزش شرکت جایگاه واقعی خود را بدست نیاورده است.